Biblioteka - opieka paliatywna

 

 

Biblioteka - opieka paliatywna - moduł I

 Wykaz literatury podstawowej i uzupełniającej, obowiązującej do zaliczenia danego modułu

MODUŁ I - HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE PODSTAWY SPECJALIZACJI
MODUŁ II - ZAŁOŻENIA FILOZOFICZNE I ORGANIZACJA OPIEKI PALIATYWNEJ W POLSCE I NA ŚWIECIE
MODUŁ III - POSTĘPOWANIE OBJAWOWE U PACJENTÓW OBJĘTYCH OPIEKĄ PALIATYWNĄ
MODUŁ IV - ZAGADNIENIA JAKOŚCI W OPIECE PALIATYWNEJ
MODUŁ V - DZIECKO W OPIECE PALIATYWNEJ
MODUŁ VI - ZAGADNIENIA PSYCHICZNE I DUCHOWE W OPIECE PALIATYWNEJ. KOMUNIKACJA. WSPARCIE SPOŁECZNE
MODUŁ VII -  BIOETYKA I PRAWO W OPIECE PALIATYWNEJ
MODUŁ VIII - PODSTAWY KLINICZNE I OPIEKA NAD PACJENTEM Z CHOROBĄ NIENOWOTWOROWĄ O NIEPOMYŚLNYM ROKOWANIU

 

MODUŁ I -  HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE PODSTAWY SPECJALIZACJI

 

A. Etyka i prawo 

 Literatura podstawowa:
1. Figuła M. (red.): Odpowiedzialność prawna pracowników medycznych. Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013
2. Rogala-Pawelczyk G.: Elementy podstaw prawnych wykonywania zawodu pielęgniarki [w:] Ślusarska B., Zarzycka D., Zahradniczek K.: Podstawy pielęgniarstwa. Wyd. Czelej, Lublin 2006
3. Wrońska. I., Mariański J.: Etyka w pracy pielęgniarskiej, Lublin 2002
4. Kodeks etyki zawodowej pielęgniarki i położnej Rzeczypospolitej Polskiej z 2003 r.

 Literatura uzupełniająca:
 1. Fry Sara T., Johnstone M.J.: Etyka w praktyce pielęgniarskiej. Zasady podejmowania decyzji etycznych, Makmed, Lublin 2009
2. Konstańczak S.: Etyka pielęgniarska, Difin, Warszawa 2010,
3. Nestorowicz M.: Prawo medyczne. Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2013
4. Marek Z.: Błąd medyczny. Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2007
5. Rogala-Pawelczyk G.: Pielęgniarstwo w systemie opieki zdrowotnej. Pielęgniarstwo: prawo – praktyka – etyka. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Warszawa 2013
6. Rogala-Pawelczyk G.: Odpowiedzialność zawodowa pielęgniarek i położnych. Postępowanie rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Prewencja wykroczeń zawodowych. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Warszawa 2008
7. Szewczyk K.: Bioetyka – medycyna na granicach życia. PWN, Warszawa 2009
8. Świderska M.: Zgoda pacjenta na zabieg medyczny. Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2007

B. Komunikowanie interpersonalne

 Literatura podstawowa:
1. Knapp H.: Komunikacja w terapii. PWN, Warszawa 2009
2. Kwiatkowska A., Krajewska-Kułak E., Panek W.: Komunikowanie interpersonalne w pielęgniarstwie. Wyd. Czelej, Lublin 2003.
3. Wilczek-Rużyczka E.: Komunikowanie się z chorym psychicznie. Wyd. Czelej, Lublin 2007

Literatura uzupełniająca:
1. Grzesiuk L.: Studia nad komunikacją interpersonalną. Pracownia Testów Psychologicznych, PTP, Warszawa 1994
2. Nęcki Z.: Komunikowanie interpersonalne. Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 1992
3. Wilczek-Rużyczka E.: Poziom empatii a aktywność komunikowania u pielęgniarek. „Problemy Pielęgniarstwa” 1–2/2003. Auxilum, Warszawa 2003.
4. Wilczek-Rużyczka E.: Empatia i jej rozwój u osób pomagających. Wydawnictwo UJ, Kraków 2002
5. Wilczek-Rużyczka E.: Wojtas K.: Współpraca w zespole terapeutycznym [w:] Wilczek-Rużyczka (red.): Podstawy pielęgniarstwa psychiatrycznego. Wyd. Czelej, Lublin 2007 

C. Elementy epidemiologii zakażeń związanych z opieką medyczną

 Literatura podstawowa:
1. Bzdęga J., Gębska-Kuczerowska A. (red): Epidemiologia w zdrowiu publicznym, PZWL, Warszawa 2010
2. Dzierżanowska D.: Zakażenia szpitalne, α-Medica Press, Bielsko-Biała, 2008
3. Jędrychowski W.: Epidemiologia w medycynie klinicznej i zdrowiu publicznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010

Literatura uzupełniająca:
1. Wytyczne WHO dotyczące higieny rąk w opiece zdrowotnej – podsumowanie, WHO, 2009 (dostępny na stronie http://www.cmj.org.pl).
2. Denys A.: Zakażenia szpitalne. Wybrane zagadnienia. Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009.
3. Heczko P.: Wójkowska-Mach J.: Zakażenia szpitalne. Podręcznik dla zespołów kontroli zakażeń. PZWL, Warszawa 2010
4. „Przegląd Epidemiologiczny”, Kwartalnik NIZP-PZH.
5. Raport WHO: Społeczne nierówności w zdrowiu w Polsce, WHO 2012 (dostępny na stronie
http://www.mz.gov.pl).

Akty prawne (odzwierciedlające aktualny stan prawny):
1. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
(Dz. U. z 2013 r., poz. 947, z późn. zm.)
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS (Dz. U. Nr 44, poz. 227)
3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac związanych z narażeniem na zranienie ostrymi narzędziami używanymi przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 696)
4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716)
5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień
ochronnych oraz sposobu finansowania i dokumentowania zalecanych szczepień ochronnych wymaganych międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi (Dz. U. Nr 180, poz. 1215)

D. Zarządzanie w pielęgniarstwie

Literatura podstawowa:
1. Ksykiewicz-Dorota A. (red.): Zarządzanie w pielęgniarstwie. Wyd. Czelej, Lublin 2005
2. Walshe K., Smith J.: Zarządzanie w opiece zdrowotnej. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011
3. Głowacka M.D., Mojs E. (red.): Profesjonalne zarządzanie kadrami w zakładach opieki zdrowotnej. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2010

Literatura uzupełniająca:
1. Dobska M., Dobski P.: Zarządzanie jakością w podmiotach leczniczych. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2012
2. Gotkowska A.: Zarządzanie pracownikami w zakładzie opieki zdrowotnej. Prawo ochrony zdrowia w pytaniach i odpowiedziach. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2010
3. Karniej P., Kęsy M., Stępniewski J.: Innowacje organizacyjne w szpitalach. Wyd. Wolters Kluwer,
Warszawa 2010
4. Kautsch M.: Zarządzanie w opiece zdrowotnej. Nowe wyzwania. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2010
5. Opolski K., Dykowska G., Możdżonek M.: Zarządzanie przez jakość w usługach zdrowotnych. Teoria i praktyka. Wyd. CeDeWu, Warszawa 2010
6. Opolski K., Waśniewski K.: Zarządzanie jakością i ryzykiem w usługach zdrowotnych. Wyd. CeDeWu, Warszawa 2011
7. Ryć K., Skrzypczak Z.: Ochrona zdrowia na świecie. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2011

 E.Praktyka pielęgniarska oparta na faktach

 Literatura podstawowa:
1. Ciliska D.: Evidence Based Nursing. 2006; 9; 38–40, tłumaczenie: Artur Sołtysiak
2. Kokot F.: Podręcznik medycyny klinicznej opartej na zasadach EBM. PZWL, Warszawa 2009
3. Kędra E.: Praktyka pielęgniarska oparta na faktach – wymóg czy konieczność? „Problemy Pielęgniarstwa”, 2011, t. 19 (3); 391–395
4. Kózka M., Płaszewska-Żywko L.: Prawne i naukowe podstawy praktyki pielęgniarskiej [w:]: Procedury pielęgniarskie, PZWL, Warszawa 2009, 17–34.

Literatura uzupełniająca:
1. Davies P.: Approaches to evidence – based teaching. Medical Teacher 2000, 22(1):14–21.
2. Davis D., Evans M.: The case for knowledge translation: shortening the journey from evidence to effect, BMJ 2003;327:33 doi:10.1136/bmj.327.7405.33 (Published 3 July 2003)
3. Gotlib J., Belowska J., Panczyk M., Dykowska G., Wójcik G.: Evidence based Medicine i evidence based nursing practise – przegląd polskiego piśmiennictwa naukowego. „Problemy Pielęgniarstwa”, 2014, 22(2)
4. Dutkiewicz W.: Podstawy metodologii badań. Wyd. Stachurski, Kielce 2001
5. Lenartowicz H., Kózka M.: Metodologia badań naukowych w pielęgniarstwie, PZWL, Warszawa 2010
6. Scot K., McSherry R.: Evidenced based nursing; clarifying the concepts for nursing practice, “Journal of Clinical Nursing” 2008 (18)
7. Cochrane Nursing Care Field online ‹http://cncf.cochrane.org/›

Biblioteka - opieka paliatywna - moduł II i III

MODUŁ II - ZAŁOŻENIA FILOZOFICZNE I ORGANIZACJA OPIEKI PALIATYWNEJ W POLSCE I NA ŚWIECIE

Literatura podstawowa:

1. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej.
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005
2. Krakowiak P., Paczkowska A., Janowicz A., Sikora B. (red.): Sztuka komunikacji z osobami u kresu życia. Wyd. Fundacja Lubię Pomagać, Gdańsk 2013
3. Majda A., Zalewska-Puchała J., Ogórek-Tęcza B. (red.): Pielęgniarstwo transkulturowe. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010
4. Raport dotyczący standardów i norm dla opieki hospicyjnej i paliatywnej w Europie: cz. 1 i 2.
Zalecenia Europejskiego Towarzystwa Opieki Paliatywnej (tłum. pol. Jassem J.). „Medycyna Paliatywna w Praktyce”, 2010

Literatura uzupełniająca:

1. Binnebesel J., Janowicz A., Krakowiak P., Paczkowska A.: Pozamedyczne aspekty opieki paliatywno-hospicyjnej. Wyd. B.F.H., Gdańsk 2010
2. Ciałkowska-Rysz A., Dzierżanowski T.: Ocena sytuacji w opiece paliatywnej w Polsce w 2012 roku. „Medycyna Paliatywna”, 2012 (4): 210–216
3. Du Boulay S., Rankin M.: Okno nadziei. Cicely Saunders – założycielka ruchu hospicyjnego. Wyd. Znak, Kraków 2009
4. Krakowiak P., Modlińska A:. Podręcznik wolontariusza hospicyjnego. Wyd. B.F.H., Gdańsk 2008
5. Modlińska A.: Opieka paliatywna – interdyscyplinarna z natury. „Medycyna Paliatywna”, 2013 (4): 157–162
6. Sęk H. (red.): Wypalenie zawodowe. Przyczyny i zapobieganie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009
7. Stokłosa J.: Początki ruchu hospicyjnego w Polsce. „Medycyna Paliatywna”, 2012 (3): 185–187
8. Wielgus A., Tomaszewski J.: Wypalenie zawodowe. Wyd. M, Kraków 2013

Akty prawne (odzwierciedlające aktualny stan prawny):

1. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014r., poz. 1118 tekst jedn. z późn. zm.)

 

MODUŁ III - POSTĘPOWANIE OBJAWOWE U PACJENTÓW OBJĘTYCH OPIEKĄ PALIATYWNĄ

Literatura obowiązkowa:

1. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej, wyd. 1.
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005
2. Krajnik M., Malec-Milewska M., Wordliczek J. (red.): Chory na nowotwór – kompendium leczenia objawów towarzyszących. Wyd. Medical Education, Warszawa 2015 (w druku)
3. Łuczak J. (red.): Opieka paliatywna [w:] Interna Szczeklika – Podręcznik chorób wewnętrznych 2014. Medycyna Praktyczna, Kraków 2014, s. 2485–2538
4. Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór – kompendium leczenia bólu, wyd. 1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013
5. Szawłowski A.W., Wallner G. (red.): Stany nagłe w onkologii. Występowanie i leczenie, wyd. 1.
Wyd. Termedia, 2015
6. Szewczyk M., Jawień A.: Leczenie ran przewlekłych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012
7. Wieczorek-Chełmińska Z.: Żywienie w chorobach nowotworowych, wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006
8. Wiśniewski M., Graczyk M., Szpinda M., Brzozowska-Mańkowska S.: Popromienne zapalenie skóry – zasady postępowania. „Medycyna Paliatywna w Praktyce”, 2013, 7(2): 41–45

Literatura uzupełniająca:

1. Buczkowski K., Krajnik M. (red.): Opieka paliatywna, Praktyka lekarza rodzinnego. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009
2. EWMA Patient Outcome Group: Wyniki kontrolnych i porównawczych badań nad ranami niegojącymi się: zalecenia służące podniesieniu jakości danych w opiece i leczeniu ran. „Leczenie Ran”, 2010; 7(1–2): 13–44
3. Hryniewicz W., Kulig J. i wsp.: Stosowanie antybiotyków w wybranych zakażeniach skóry i tkanek miękkich. Rekomendacje Konsultanta Krajowego w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej i w dziedzinie chirurgii. Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2012
4. Koper A. (red.): Pielęgniarstwo onkologiczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011
5. Krasowski M., Kruk M.: Leczenie odleżyn i ran przewlekłych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008
6. Leppert W., Dzierżanowski T., Ciałkowska-Rysz A., Pyszkowska J., Stachowiak A.: Zaparcie stolca u chorych na nowotwory – zalecenia postępowania Grupy Ekspertów Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. „Medycyna Paliatywna”, 2014, 6(3): 117–126
7. Oszkinis G., Gabriel M., Pukacki F. i wsp.: Leczenie ran trudno gojących się. Wyd. Blackhorse, Warszawa 2006
8. Sopata M.: Postępy w leczeniu odleżyn i ran przewlekłych. „Onkologia Polska”, 2008;11,4: 153–156
9. Suchocka L.: Psychologia bólu, wyd. 1. Wyd. Difin, Warszawa 2008
10. Szewczyk M., Jawień A.: Leczenie ran przewlekłych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012
11. Wójcik A., Pyszora A., Bidacha-Horodeńska M.: Fizjoterapia w opiece paliatywnej, wyd. 1.
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013

Biblioteka - opieka paliatywna - moduł IV i V

MODUŁ IV - ZAGADNIENIA JAKOŚCI W OPIECE PALIATYWNEJ

 Literatura obowiązkowa:

1. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej.
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005
2. de Walden-Gałuszko K.: Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
Warszawa 2011
3. Kubler-Ross E.: Pytania i odpowiedzi na temat śmierci i umierania. Wyd. Laurum,
Warszawa 2010
4. Wciórka J., Pużyński S., Rybakowski J. (red.): Psychiatria, t. 3. Wyd. Elsevier, Wrocław 2012
5. Krakowiak P., Paczkowska A., Janowicz A., Sikora B. (red.): Sztuka komunikacji z osobami u kresu życia. Wyd. Fundacja Lubię Pomagać, Gdańsk 2013

Literatura uzupełniająca:

1. Ernst E., Pittler M.H., Wider B.: Terapie uzupełniające w leczeniu bólu. Wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010
2. Leppert W., Forycka M., de Walden-Gałuszko K., Majkowicz M., Buss T.: Ocena jakości życia u chorych na nowotwory a zalecenia dla personelu oddziałów onkologicznych i medycyny paliatywnej. „Psychoonkologia”, 2014,1.
3. Majkowicz M., de Walden-Gałuszko K. (red.): Jakość życia w chorobie nowotworowej. Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1994
4. Morreale S., Spitzberg B.: Komunikacja między ludźmi. Motywacja, wiedza i umiejętności. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007

MODUŁ V - DZIECKO W OPIECE PALIATYWNEJ

 Literatura podstawowa:

1. Binnebesel J., Bohdan Z., Krakowiak P., Krzyżanowski D., Paczkowska A., Stolarczyk A.: Przewlekle chore dziecko w domu. Wyd. Fundacja Hospicyjna, Łódź 2012
2. Dangel T. (red.): Zaniechanie i wycofanie się z uporczywego leczenia podtrzymującego życie u dzieci. Wyd. Polskie Towarzystwo Pediatryczne. Warszawa 2011, s. 42–43
3. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.): Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008
4. Korzeniewska-Eksterowicz A., Młynarski W. (red.): Wybrane zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Wyd. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź 2011
5. Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J. (red.): Chory na nowotwór – kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Warszawa 2013

Literatura uzupełniająca:

1. Kozera K., Murawska M., Marciniak W., Dangel T.: Pediatryczna domowa opieka paliatywna w Polsce (2012). „Medycyna Paliatywna”, 2014;6(1).
2. Piskorz-Ogórek K.: Opieka nad dzieckiem z chorobą nowotworową. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011
3. Wordliczek J., Dobrogowski J. (red.): Leczenie bólu. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013
4. Niedźwiecki M.P.: Leczenie bólu nowotworowego u dzieci ze szczególnym uwzględnieniem silnie działających opioidów. Opieka paliatywna nad dziećmi, t. 16. Warszawa 2008
5. Samardakiewicz M.: Zaburzenia poznawcze u dzieci z choroba nowotworową leczonych przeciwbólowo. „Psychoonkologia”, 2007;12
6. Szymkiewicz-Dangel J.: Perinatalna opieka paliatywna – czy możliwa jest współpraca położników i neonatologów z hospicjami domowymi dla dzieci? (w): „Opieka Paliatywna nad Dziećmi”, tom XV Fundacja Warszawskie Hospicjum dla Dzieci, 2007
7. Sławek J. (red.): Spastyczność. Od patofizjologii do leczenia, wyd. 1. Wyd. Via Medica, Gdańsk 2007
8. Wybrane aspekty przewlekłej opieki nad dzieckiem z tracheostomią czasową. „Standardy Medyczne: Pediatria”, 2007
9. Łyszkowska M., Popińska M., Książyk J., Celińska-Cedro D.: Powikłania przezskórnej endoskopowej gastrostomii (PEG). Pediatria współczesna. Gastroeneterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2006: 8 (3)

Biblioteka - opieka paliatywna - moduł VI i VII

MODUŁ VI - ZAGADNIENIA PSYCHICZNE I DUCHOWE W OPIECE PALIATYWNEJ. KOMUNIKACJA. WSPARCIE SPOŁECZNE

Literatura obowiązkowa:

1. Back I.N., Hoy A.M., Lucas C.F., Watson M.S.: Opieka paliatywna. Seria Oxford Handbook of Paliative Care. Wyd. 1 pol.: red. Kübler A. Wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2007
2. de Walden-Gałuszko K.: Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
Warszawa 2011
3. de Walden-Gałuszko K.: U kresu. Opieka psychopaliatywna, czyli jak pomóc choremu, rodzinie i personelowi medycznemu środkami psychologicznymi. Wyd. Med. Makmed, Gdańsk 2000
4. Krakowiak P., Paczkowska A., Janowicz A., Sikora B. (red.): Sztuka komunikacji z osobami u kresu życia. Wyd. Fundacja Lubię Pomagać, Gdańsk 2013

Literatura uzupełniająca:

1. Bandura-Madej W. (red.): Psychologiczne aspekty śmierci, umierania i żałoby. Ośrodek Pomocy i Interwencji Psychologicznej CM UJ, Kraków 1993
2. Du Boulay S., Rankin M.: Okno nadziei. Cicely Saunders – założycielka ruchu hospicyjnego. Wyd. Znak, Kraków 2009
3. Guzowski A., Krajewska-Kułak E., Kułak W., Sarnecka E., Cybulski M.: Współczesne postawy wobec śmierci i umierania. „Medycyna Paliatywna”, 2013 5(4): 163–170
4. Krakowiak P.: Zdążyć z prawdą: o sztuce komunikacji w hospicjum. Fundacja Hospicyjna. Gdańsk 2006
5. Morreale S., Spitzberg B.: Komunikacja między ludźmi. Motywacja, wiedza i umiejętności. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007
6. Hammen C.: Depresja. Modele kliniczne i techniki terapeutyczne dla praktyków i pacjentów. Wyd. GWP, Gdańsk 2005

MODUŁ VII -  BIOETYKA I PRAWO W OPIECE PALIATYWNEJ

Literatura podstawowa:

1. Bołoz W.: Rezygnacja z uporczywej terapii jako realizacja praw człowieka umierającego.
„Medycyna Paliatywna w Praktyce”, 2008; 2
2. Dangel T. (red.): Zaniechanie i wycofanie się z uporczywego leczenia podtrzymującego życie u dzieci. Wyd. Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Warszawa 2011, s. 42–43
3. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.): Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008
4. Modlińska A., Buss T., Pawłowski L., Lichodziejewska-Niemierko M.: Aspekty prawne udzielania informacji. Forum Medycyny Rodzinnej 2011, t. 5, nr 3
5. Pacian J., Pacian A., Skórzyńska H., Kaczoruk M.: Eutanazja – zabójstwo człowieka czy uśmierzenie bólu. Regulacje prawne wybranych państw świata. Hygeia Public Health 2014, 49(1)
6. Sinkiewicz W., Krajnik M., Grabowski R. (red.): Dylematy etyczne końca życia – problem uporczywej terapii. Bydgoska Izba Lekarska, Komisja Bioetyczna, Bydgoszcz 2013
7. Wrońska I., Mariański J. (red.): Etyka w pracy pielęgniarskiej. Wyd. Czelej, Lublin 2002

Literatura uzupełniająca:

1. Aszyk P.: Granice leczenia. Etyczny problem odstąpienia od interwencji medycznych. Wyd. Rhetos, Warszawa 2006
2. Ciałkowska-Rysz A.: Sytuacja i wyzwania opieki paliatywnej w Polsce. „Medycyna Paliatywna”, 2009;1
3. Dangel T.: Opieka paliatywna nad dziećmi, wyd. 14. Warszawa 2006
4. Fray S.T.: Etyka w praktyce pielęgniarskiej. Wyd. PTP, Warszawa 2009
5. Hegedus K.: Bioetyka kluczem do dobrostanu w chorobie. Problemy etyczne w opiece paliatywnej. „Psychoonkologia”, 2013; 2
6. Koper A. (red.): Pielęgniarstwo onkologiczne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011
7. Krakowiak P.: Zdążyć z prawdą: o sztuce komunikacji w hospicjum. Fundacja Hospicyjna, Gdańsk 2006
8. Krzyżanowski D., Fala A.M., Steciwko A., Suchocka L. (red.): Żyć godnie do końca. Wyzwania opieki paliatywnej i hospicyjnej. Wyd. WCM, Opole 2010
9. Murray S.C.: W jaki sposób uniknąć uporczywej terapii w opiece paliatywnej? „Medycyna Paliatywna w Praktyce”, 4, 2. Via Medica 2010
10. Stachowiak A., Mrówczyńska E.: Sedacja paliatywna – nadzieje i zagrożenia. „Medycyna Paliatywna”, 2011;1

Akty prawne (odzwierciedlające aktualny stan prawny):

1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2013r., poz. 1347), Załącznik Nr 2. I, II

Biblioteka - opieka paliatywna - moduł VIII

MODUŁ VIII - PODSTAWY KLINICZNE I OPIEKA NAD PACJENTEM Z CHOROBĄ NIENOWOTWOROWĄ O NIEPOMYŚLNYM ROKOWANIU

Literatura obowiązkowa:

1. de Walden-Gałuszko K., Ciołkowska-Rysz A.: Medycyna paliatywna, wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015
2. de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej, wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005
3. Interna Szczeklika – Podręcznik chorób wewnętrznych 2014. Medycyna Praktyczna, Kraków 2014
4. Jassem E. i wsp.: Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące opieki paliatywnej w przewlekłych chorobach płuc. „Pneumonol. Alergol. Pol.”, 2012; 80, 1: 41–64

Literatura uzupełniająca:

1. Sobański P., Krajnik M., Opolski G.: Opieka paliatywna w niewydolności serca. Wyd. Via Medica, Gdańsk 2011

Akty prawne (odzwierciedlające aktualny stan prawny):

1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1347)
2. Zarządzenie Nr 73/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna
3. Zarządzenie Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z późniejszymi zmianami

Uprawnienia specjalisty pielęgniarstwa opieki paliatywnej

WYKAZ ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH, DO KTÓRYCH JEST UPRAWNIONA PIELĘGNIARKA PO UKOŃCZENIU SZKOLENIA SPECJALIZACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA OPIEKI PALIATYWNEJ

 

1. Ocena jakości życia chorego objętego opieką paliatywną.
2. Ocena jakości umierania.
3. Ocena i monitorowanie bólu za pomocą standardowych skal.
4. Ocena bólu u nieprzytomnego.
5. Podawanie leków do portów naczyniowych i cewników centralnych.
6. Doraźne modyfikowanie dawki i drogi podawania leków analgetycznych w zależności od stanu pacjenta oraz natężenia bólu.
7. Doraźne modyfikowanie dawki i drogi podawania leków stosowanych w celu łagodzenia dokuczliwych objawów ze strony układu oddechowego, pokarmowego, moczowo-płciowego i nerwowego.
8. Doraźne modyfikowanie dawki i drogi podawania leków stosowanych u pacjentów
w stanach nagłych.
9. W stanach nagłych w przypadku braku kontaktu z lekarzem i/lub wpisanych wcześniej zleceń lekarskich, podawanie doraźnie leków zamieszczonych w wykazie stanowiącym załącznik do programu.
10. Podawanie na zlecenie lekarskie różnymi drogami (z uwzględnieniem drogi
zewnątrzoponowej) leków łagodzących dokuczliwe objawy u chorych objętych opieką paliatywną, z uwzględnieniem nowoczesnych technik (np. analgezji sterowanej przez pacjenta).
11. Planowanie i realizacja działań w profilaktyce odleżyn i owrzodzeń.
12. Opatrywanie/leczenie ran odleżynowych.
13. Opatrywanie owrzodzeń nowotworowych.
14. Zaopatrzenie/leczenie popromiennego zapalenia skóry.
15. Opatrywanie przetok.
16. Pobranie materiału biologicznego z rany do badania bakteriologicznego.
17. Edukacja chorego i rodziny w zakresie niwelowania objawów somatycznych oraz
w zakresie zabiegów pielęgnacyjnych.
18. Pielęgnacja jamy ustnej (w przypadku grzybicy, suchości jamy ustnej, xerostomii, powikłań po radio- i chemioterapii).
19. Pielęgnacja stomii i obsługa sprzętu stomijnego.
20. Wykonywanie badanie per rectum, wlewu doodbytniczego, ręczne wydobycie stolca.
21. Obsługa nefrostomii, urostomii i cewnika nadłonowego.
22. Prowadzenie tlenoterapii w opiece paliatywnej.

 

 

 ZAŁĄCZNIK 1 – WYKAZ LEKÓW, KTÓRE PIELĘGNIARKA Z TYTUŁEM SPECJALISTY W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA OPIEKI PALIATYWNEJ W STANACH NAGŁYCH, W PRZYPADKU BRAKU KONTAKTU Z LEKARZEM LUB/I WPISANYCH WCZEŚNIEJ ZLECEŃ MOŻE PODAĆ PACJENTOWI DORAŹNIE BEZ ZLECENIA LEKARZA

1 Acidum tranexamicum roztwór do wstrzyknięcia (500 mg/5 ml)

dożylnie

2 Dexamethasoni natrii phosphas roztwór do wstrzyknięcia (4 mg/1 ml)

domięśniowo, dożylnie, podskórnie

3 Diazepam roztwór do wstrzyknięcia lub wlewka doodbytnicza (do 10 mg/2 ml)

domięśniowo, dożylnie, doodbytniczo

4 Etamsylatum roztwór do wstrzyknięcia (250 mg/2 ml)

domięśniowo, dożylnie

5 Flumazenil roztwór do wstrzyknięcia 500 μg/5 ml

dożylnie

6 Furosemide roztwór do wstrzyknięcia (20 mg/2 ml)

domięśniowo, dożylnie

7 Haloperidolum roztwór do wstrzyknięć (5 mg/1 ml)

domięśniowo, podskórnie

8 Hyoscini butylbromidum roztwór do wstrzyknięć (20 mg/1 ml)

podskórnie, dożylnie, podskórnie

9 Lorazepam tabl. drażowane 1 mg i 2,5 mg  

doustnie, podjęzykowo

10 Metoclopramidum roztwór do wstrzyknięcia (10 mg/2 ml)

dożylnie, domięśniowo, podskórnie

11 Midazolam roztwór do wstrzyknięcia (5 mg/1 ml)

domięśniowo, podskórnie

12 Morphine sulphate roztwór do wstrzyknięcia (10 mg/ml; 20 mg/ml)

doustnie, domięśniowo, dożylnie, podskórnie

13 Naloxonum hydrochloricum roztwór do wstrzyknięcia (400 μg/ml)

domięśniowo, dożylnie, podskórnie

14 Natrium chloratum 0,9% roztwór do wlewu dożylnego 

dożylnie

15 Płyn fizjologiczny wieloelektrolitowy izotoniczny roztwór do wlewu dożylnego 

dożylnie

Test ze specjalizacji opieki paliatywnej dla pielęgniarek - wiosna 2022

 PIELĘGNIARSTWO OPIEKI PALIATYWNEJ

TEST NR 12N1922

Zadanie 1.

Celem zespołu interdyscyplinarnego w opiece paliatywnej jest:

A. Ułatwienie wymiany doświadczeń,

B . Usprawnienie komunikacji pomiędzy poszczególnymi

członkami zespołu,

C . Wypracowanie skutecznych rozwiązań w oparciu o różne

dziedziny nauki,

D. Łagodzenie cierpienia i poprawę jakości życia.

Literatura: Modlińska A., Opieka paliatywna – interdyscyplinarna z natury,

Medycyna paliatywna, 2013: 5 (4): 157-162, s. 160.

Zadanie 2.

Przez akceptację właściwej pory śmierci rozumie się:

A. nie przyspieszanie ani nie opóźnianie pory śmierci,

B. podjęcie działań skracających cierpienie chorego,

C . zaakceptowanie żądania chorego domagającego się

eutanazji,

D . podjęcie wszelkich możliwych działań wydłużających

życie.

Literatura: de Walden – Gałuszko K., Kaptacz A. (red), Pielęgniarstwo w

opiece paliatywnej i hospicyjnej, PZWL, 2005, 2008, s.20.

Zadanie 3.

W jakich okolicznościach osoba wykonująca pracę na rzecz innych

może być nazwana wolontariuszem?

A . osoba bezpłatnie, świadomie, dobrowolnie działająca na

rzecz innych, wykraczając poza więzi rodzinno –

koleżeńsko – przyjacielskie,

B . osoba bezpłatnie zajmująca się chorymi członkami

rodziny,

C . osoba pomagającą sąsiadom, współpracownikom i osobom

niepełnosprawnym,

D. żadna z powyższych.

Literatura: Krakowiak P., Modlińska A., Podręcznik wolontariusza

hospicyjnego, Wyd. Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, Gdańsk, 2008, s. 27

Zadanie 4.

Po zgonie pacjenta w warunkach stacjonarnej opieki paliatywnej,

pielęgniarka:

A . stwierdza zgon i wystawia kartę zgonu wskazując

miejsce, czas i przyczynę zgonu pacjenta,

B . zakłada na przegub ręki lub stopy osoby zmarłej

identyfikator zawierający imię i nazwisko, pesel oraz

datę i godzinę zgonu,

C . przekazuje członkowi rodziny dokumentację medyczną

pacjenta,

D . przekazuje zwłoki zmarłej osoby do chłodni po upływie

poniżej 1 h od stwierdzenia zgonu.

Literatura: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 kwietnia 2012 r. w

sprawie sposobu postępowania podmiotu leczniczego wykonującego działalność

leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze

zwłokami pacjenta w przypadku śmierci pacjenta Łuczak J. (red.): Opieka

paliatywna [w:] Interna Szczeklika – Podręcznik chorób wew

Zadanie 5.

Przygnębienie utajone u pacjentów może przybierać formę:

A. krzyku, płaczu, narzekań,

B . spuszczonych oczu, smutnej mimiki, cichego głosu,

odmowy kontaktu,

C . agresji słownej, płaczu, samookaleczeń ciała, odmowy

przyjmowania leków,

D. wybuchów niepohamowanej złości i agresji.

Literatura: Kaptacz I. Opieka nad pacjentem z objawami

neuropsychiatrycznymi [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarska

opieka paliatywna, PZWL, Warszawa 2017, s.114-127

Zadanie 6.

Do najczęstszych przyczyn dysfagii NIE należy:

A . łagodne zwężenie przełyku spowodowane długotrwałym

refluksem żołądkowo - przełykowym,

B. choroba wrzodowa żołądka,

C. nadmierne napięcie dolnego zwieracza przełyku,

D. rak przełyku.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 7.

Gromadzenie się w nadmiarze płynu śródtkankowego

charakteryzującego się dużą zawartością białka oraz przewlekłe

zapalenie i zwłóknienie świadczy o:

A. obrzęku spowodowanym skurczem naczyń tętniczych,

B. obrzęku spowodowanym skurczem naczyń żylnych,

C. obrzęku spowodowanym skurczem naczyń włośniczkowych,

D. obrzęku limfatycznym.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, str. 320

Zadanie 8.

Bóle nocyceptywne spowodowane są:

A . drażnieniem i aktywacją receptorów bólowych w tkankach

przez guz nowotworowy i odczyn zapalny wokół niego,

dysfunkcją układu nerwowego oraz wzmożoną aktywnością

układu współczulnego

B . dysfunkcją układu nerwowego oraz wzmożoną aktywnością

układu współczulnego,

C. uciskiem na nerw,

D. uszkodzeniem struktur układu nerwowego.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str. 29-49

Zadanie 9.

Systemy transdermalne zawierające fentanyl są wymieniane, co:

A. 4 godziny,

B. 12 godzin,

C. 24 godziny,

D. 72 godziny.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 10.

Rehabilitacja fizyczna przede wszystkim obejmuje:

A. wizualizacje i emocjonalne katharsis,

B. zaopatrzenie ran i pielęgnację miejsca pooperacyjnego,

C . racjonalną terapię zachowań oraz elementy terapii

analitycznej,

D . trening mięśni, zaopatrzenie ortopedyczne i

protezowanie.

Literatura: Wójcik A., Pyszora A., Drewnik I. Rehabilitacja i fizjoterapia

w opiece paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo

opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, s. 367-385

Zadanie 11.

Leki przeciwdrgawkowe to leki, które znajdują zastosowanie

przede wszystkim w leczeniu bólu:

A. neuropatycznego,

B. totalnego,

C. somatycznego,

D. trzewnego.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:] de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s.29-49

Zadanie 12.

Ręczny drenaż limfatyczny polega na:

A . masowaniu obrzękniętego miejsca przy pomocy środków

poślizgowych dla zwiększenia kontaktu dłoni osoby

masującej ze skórą,

B . lekkim ugniataniu, głaskaniu ciała w kierunku od głowy

do stóp,

C . intensywnym masowaniu mięśni podczas skurczu

izometrycznego,

D . delikatnym uciskaniu skóry, aby nie dopuścić do

zaczerwienienia w miejscu uciskanym.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 13.

Astenia jest to:

A . postępująca utrata wagi ciała i zmiany w wyglądzie

zewnętrznym spowodowane zanikiem tkanki tłuszczowej i

mięśni,

B . niechęć do przyjmowania pokarmów i szybkie uczucie

nasycenia po przyjęciu niewielkich porcji pokarmów,

C . utrata sił, osłabienie, uczucie znużenia, zmniejszenie

aktywności,

D. dysfunkcja narządów.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 14.

W razie wystąpienia bólu przebijającego u pacjenta, który ma

zastosowany plaster TTS fentanyl 50 ug/h należy:

A . przykleić dodatkowy plaster z fentanylem z dawką 2x

większą,

B . podać szybko działający lek z III szczebla drabiny

analgetycznej,

C . przykleić dodatkowy plaster z fentanylem z dawką 2x

mniejszą,

D. podać lek z II szczebla drabiny analgetycznej.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str. 29-49

Zadanie 15.

Ból ostry trwa:

A. do 3 tygodni,

B. powyżej 3 miesięcy,

C. do 3 miesięcy,

D. od 1-3 tygodni.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str. 29-49

Zadanie 16.

U pacjenta w ostatnim etapie choroby nowotworowej, obserwując

objawy zbliżającej się śmierci chorego, należy:

A . wykonywać wszystkie inwazyjne zabiegi diagnostyczne, w

tym pobieranie krwi w celu wykonywania zleconych badań,

B . odstąpić od nawadniania, I.V. zmienić drogę podaży

leków na podskórną, utrzymać leczenie przeciwbólowe,

C . zapobiegać odwodnieniu, które prowadzi do zmniejszenia

sekrecji w drogach oddechowych i przewodzie pokarmowym

i podawać dożylnie płyny, ponieważ chory traci apetyt i

nie może przyjmować płynów doustnie,

D . podejmować standardowo u wszystkich chorych żywienie

pozajelitowe, celem przedłużenia przeżycia chorego.

Literatura: Łuczak J. (red.): Opieka paliatywna [w:] Interna Szczeklika –

Podręcznik chorób wewnętrznych 2013. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, str.

2524-2525

Zadanie 17.

W nagłym zatrzymaniu moczu:

A . objętość zalegającego moczu w pęcherzu nie przekracza

250 ml,

B . palpacyjnie nie wyczuwa się wypełnienia pęcherza

moczowego nad spojeniem łonowym,

C . najczęstszą przeszkodą w odpływie moczu jest ciało obce

w cewce moczowej,

D. należy wprowadzić cewnik do pęcherza moczowego.

Literatura: Szawłowski A.W., Wallner G. (red.): Stany nagłe w onkologii.

Występowanie i leczenie, wyd. 1. Wyd. Termedia, 2015, str. 79-81

Zadanie 18.

O objawach nietolerancji żywienia pozajelitowego mogą świadczyć

następujące objawy:

A . panika oddechowa, krwiomocz, owrzodzenia troficzne

skóry,

B . bradykardia, wypełnienie naczyń szyjnych,

zaczerwienienie twarzy oraz duszność,

C . zaparcia, zgaga, zatrzymanie diurezy, śpiączka

hipoosmolarna,

D . nudności, wymioty, dreszcze, objawy przeciążenia układu

krążenia, śpiączka hiperosmolarna.

Literatura: Wiśniewski M., Kaptacz M. Opieka nad pacjentem z zaburzeniami

ze strony układu pokarmowego[W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.

Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, str.58-100

Zadanie 19.

U pacjenta z popromiennym zapaleniem skóry:

A . działania niepożądane dotyczą wyłącznie miejscowego

popromiennego zapalenia skóry,

B. nie należy moczyć skóry po napromienianiu,

C. w świądzie należy miejscowo stosować ciepło,

D . stosuje się steroidy i preparaty zawierające jony

srebra.

Literatura: Wiśniewski M., Graczyk M., Szpinda M., Brzozowska-Mańkowska S.:

Popromienne zapalenie skóry – zasady postępowania. „Medycyna Paliatywna w

Praktyce”, 2013, 7(2): str 42–44

Zadanie 20.

Bisfosfoniany są lekami często podawanymi w przerzutach choroby

nowotworowej do kości powodującej hiperkalcemię. Najlepszą

drogą podania bisfosfonianów jest:

A. droga dożylna lub droga doustna,

B. tylko droga podskórna,

C. tylko droga domięśniowa,

D . tylko droga doustna ze względu na bardzo dobre

wchłanianie z przewodu pokarmowego.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, s. 767

Zadanie 21.

Przy suchości jamy ustnej ulgę choremu przynosi:

A. ssanie cząstek ananasa, cukierków, kostek lodu,

B. płukanie jamy ustnej spirytusowymi roztworami,

C. picie często i w dużych ilościach napojów gazowanych,

D . płukanie jamy ustnej płynami o smaku kwaśnym np.: woda

z octem lub cytryną.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 22.

Sedacja u pacjenta w opiece paliatywnej:

A . ma na celu przytłumienie świadomości, aż do uśpienia

chorego cierpiącego z powodu trudnych do opanowania

objawów,

B. ma na celu pozbawienie chorego życia,

C . polega na podawaniu wyłącznie i.v. lub s.c.

krótkodziałających opioidów,

D . nie wymaga stosowania zasady "start low go slow" tzn.

rozpoczynaj od małych dawek i zwiększaj powoli.

Literatura: Łuczak J. (red.): Opieka paliatywna [w:] Interna Szczeklika –

Podręcznik chorób wewnętrznych 2013. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, str.

2522-2523

Zadanie 23.

U pacjenta w agonii NIE należy:

A . zwiększać dawki analgetyku s.c. o 100% jeśli chory

sygnalizuje ból,

B . w charczącym oddechu - dołączać do stosowanego opioidu

- hioscyny,

C . zapewniać możliwość pożegnania się chorego z bliskimi,

w tym z dziećmi,

D . u chorych z dusznością i nasilonym lękiem lub

pobudzeniem podawać midazolam.

Literatura: Łuczak J. (red.): Opieka paliatywna [w:] Interna Szczeklika –

Podręcznik chorób wewnętrznych 2013. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, str.

2524-2525

Zadanie 24.

Zmiany neurologiczne i mięśniowe, które mogą być przyczyną

zaburzeń połykania u pacjenta objętego opieką paliatywną:

A. powodują utrudnienie w połykaniu pokarmów stałych,

B. powodują utrudnienie w połykaniu pokarmów płynnych,

C . powodują utrudnienie w połykaniu pokarmów stałych i

płynnych jednocześnie,

D. nie powodują utrudnienia w połykaniu.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 25.

Zasada "start low - go slow" wykorzystywana w opiece

paliatywnej szczególnie u chorych wyniszczonych lub/i w

starszym wieku oznacza:

A. zaczynamy od małej dawki leku i stopniowo ją podnosimy,

B . zaczynamy leczenie od największej dawki leku i

stopniowo ją obniżamy,

C . cały czas stosujemy jedną dawkę leku i w sytuacjach

wyjątkowych ją podwyższamy,

D. stosujemy naprzemiennie małe i duże dawki leku.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. (red.) Podstawy opieki paliatywnej,

Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, str. 14

Zadanie 26.

Duże ryzyko popełnienia samobójstwa występuje u pacjentów o

klinicznym typie depresji:

A. atopowej,

B. psychopatycznej,

C. maskowanej,

D. agitowanej.

Literatura: Szawłowski A.W., Wallner G. (red.): Stany nagłe w onkologii.

Występowanie i leczenie, wyd. 1. Wyd. Termedia, 2015, str. 291

Zadanie 27.

Postępowaniem w sytuacji splątania osoby umierającej jest:

A . zapewnienie obecności opiekunów przy chorym, najlepiej

bliskich osób,

B . stosowanie dużych i skutecznych dawek leków

wyciszających pacjenta,

C. wprowadzenie pacjenta w stan sedacji,

D. pozostawienie chorego w samotności aby się wyciszył.

Literatura: Kwiecińska A. Opieka nad pacjentem w ostatnich godzinach [W:]

de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s.220-232

Zadanie 28.

W leczeniu bólu przewlekłego, preparaty przezskórne silnych

opioidów (buprenorfiny, fentanylu) stosuje się:

A . gdy wymagane jest szybkie ustalenie dawek z powodu źle

kontrolowanego silnego bólu,

B. w bólu ostrym i krótkotrwałym,

C. gdy pojawiają się działania niepożądane,

D . gdy ustalono już optymalną dawkę silnego opioidu,

przeliczając odpowiednio dawkę równoważną.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór

– kompendium leczenia bólu, wyd. 1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013,

str. 190-191

Zadanie 29.

Kserostomia to:

A. nadmierne złuszczanie naskórka,

B. rodzaj stomii układu moczowego,

C. zmiany patologiczne w obrębie chrząstki stawowej,

D. subiektywne odczucie suchości jamy ustnej.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, s. 243

Zadanie 30.

Wskaż FAŁSZYWE twierdzenie dotyczące nieopioidowych leków

przeciwbólowych (NLP) stosowanych w terapii bólu przewlekłego:

A . zalecane jest podawanie łącznie dwóch niesteroidowych

leków przeciwzapalnych (NLPZ),

B . NLP są zalecane jako składowa tzw. "multimodalnego"

postępowania przeciwbólowego w terapii bólów ostrych i

przewlekłych,

C . z powodu "efektu pułapki jonowej" NLPZ mogą uszkadzać

śluzówkę przewodu pokarmowego,

D . połączenie NLPZ i paracetamolu powoduje synergiczny

efekt terapeutyczny, zarówno przeciwbólowy jak i

przeciwgorączkowy.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór

– kompendium leczenia bólu, wyd. 1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013,

str. 57-61, 66

Zadanie 31.

Wzmożone ciśnienie śródczaszkowe spowodowane guzem mózgu przede

wszystkim objawia się:

A . bólem głowy, nudnościami, wymiotami, tarczą zastoinową,

zwolnieniem czynności serca,

B . bólem głowy, nudnościami, wymiotami, tarczą zastoinową,

przyspieszeniem czynności serca,

C . tachykardią, biegunką, drętwieniem kończyn, wymiotami,

utratą przytomności,

D . bólem w okolicy klatki piersiowej promieniującym do

szczęki i żuchwy, zaczerwienieniem gałek ocznych oraz

suchością w jamie ustnej.

Literatura: Wiśniewski M. Stany nagłe w opiece paliatywnej [W:] de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarska opieka paliatywna, PZWL,

Warszawa 2017, str.151-159

Zadanie 32.

Pacjent w zaawansowanej fazie choroby nowotworowej, z napadami

paniki oddechowej, osłabiony, nie pozwala, aby ułożyć go w

łóżku. Prawidłowe postępowanie w tej sytuacji to:

A . zadbanie o bezpieczeństwo, uspokajanie werbalne

pacjenta i układanie go w łóżku,

B . tłumaczenie pacjentowi o konieczności położenia się do

łóżka,

C . podanie morfiny i benzodwuazepiny, czuwanie przy

chorym, które pozwoli mu przebywać w pozycji dla niego

dogodnej,

D . podanie leków uspokajających, ułożenie pacjenta w

łóżku.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 33.

Preparaty transdermalne z fentanylem w leczeniu bólu stosujemy

na:

A. nieowłosioną skórę ciała – jeżeli są włosy to golimy,

B. okolicę pośladków,

C . skórę wcześniej zdezynfekowaną środkiem zawierającym

alkohol,

D. skórę bez zmian patologicznych.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str. 29-49

Zadanie 34.

Do grupy leków adjuwantowych wykorzystywanych w terapii

p/bólowej należą:

A. leki uspokajające, hipotensyjne,

B. leki p/zakrzepowe, antybiotyki, leki p/gorączkowe,

C. leki sterydowe, przeciwdepresyjne, przeciwdrgawkowe,

D. NLPZ, paracetamol.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s. 29-49

Zadanie 35.

Morfina - jako silny opioid stosowany w leczeniu bólu:

A . zwiększa częstość oddechów i zmniejsza napięcie

mięśniówki przewodu pokarmowego,

B . stosowana jest parenteralnie, ponieważ jej wchłanianie

w przewodzie pokarmowym jest zmienne i biodostępność

wysoka,

C . jest antagonistą receptora opioidowego μ o sile

działania 100 razy silniejszej od fentanylu,

D . zalecana jest do leczenia bólu ostrego i przewlekłego o

umiarkowanym i dużym natężeniu.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór

– kompendium leczenia bólu, wyd. 1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013,

str. 81-83 i 119

Zadanie 36.

W ostatnim okresie umierania, w agonii u pacjenta należy:

A . odstawić farmakologiczne i niefarmakologiczne metody

leczenia bólu,

B. nawadniać i.v. pacjenta,

C . traktować leczenie bólu jako składową całościowej

opieki sprawowanej nad chorym,

D . standardowo włączyć podawanie w kontrolowany sposób

leków sedatywnych.

Literatura: Łuczak J. (red.): Opieka paliatywna [w:] Interna Szczeklika –

Podręcznik chorób wewnętrznych 2013. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, str.

2524-2525

Zadanie 37.

Wskazaniem do zastosowania paroksetyny jest/są:

A. obrzęk kończyn dolnych,

B. czkawka,

C. nudności,

D. świąd skóry.

Literatura: . de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 38.

W opiece paliatywnej u pacjenta z kaszlem suchym stosuje się

SCHEMAT postępowania:

A . leczenie przyczyny kaszlu, leki łagodzące, leki

przeciwkaszlowe (+/- leki łagodzące),

B . leczenie przyczyny kaszlu, wspomaganie wykrztuszania

(fizjoterapia, nebulizacja), leki wykrztuśne, leki

przeciwkaszlowe,

C . leki łagodzące, leki przeciwkaszlowe (+/- leki

łagodzące), wspomaganie wykrztuszania (fizjoterapia,

nebulizacja),

D . wspomaganie wykrztuszania (fizjoterapia, nebulizacja),

leki wykrztuśne, leki przeciwkaszlowe.

Literatura: Krajnik M., Malec-Milewska M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia somatycznych objawów towarzyszących. Wyd.

Medical Education, Warszawa 2015, str. 39

Zadanie 39.

Jeśli podawanie pacjentowi w odstępie co 4 godziny, 100 mg

Tramadolu nie niweluje dolegliwości bólowych, należy:

A. podwoić dawkę leku,

B. potroić dawkę leku,

C. podawać w odstępie co 2 godziny,

D . zastosować leki z wyższego poziomu drabiny

analgetycznej.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 40.

Zasada podawania leków przeciwbólowych "według zegara"

wskazuje, że lek należy podawać:

A . z częstotliwością dobieraną indywidualnie dla każdego

chorego,

B . posługując się wewnętrznym zegarem pacjenta ("w razie

bólu"),

C. naprzemiennie co 2 oraz co 6 godzin,

D. w stałych, regularnych odstępach czasu.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:] de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str.29-49

Zadanie 41.

U pacjentów w zaawansowanej fazie choroby nowotworowej w

leczeniu objawowym zaparcia stolca wywołanego opioidami,

postępowaniem II (drugiego) stopnia jest:

A. leczenie doodbytnicze, opioidy połączone z naloksonem,

B. doustne podawanie leków osmotycznych,

C . zastosowanie wlewu doodbytniczego, ręczne wydobycie

stolca,

D. doustne podawanie leków stymulujących np. senes.

Literatura: Krajnik M., Malec-Milewska M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia somatycznych objawów towarzyszących. Wyd.

Medical Education, Warszawa 2015, str. 67-73

Zadanie 42.

Charakterystycznymi objawami hiperkalcemii, która została

wywołana zmianami przerzutowymi do kości są:

A . zaparcia, senność, splątanie, pragnienie, wielomocz i

osłabienie,

B . biegunki, anuria, zmniejszone pragnienie, mrowienie w

kończynach dolnych,

C . bradypnoe, rozszerzenie źrenic, uczucie kołatania

serca, sinica okolicy twarzy,

D . nadciśnienie, obrzęk płuc, sinica dystalnych części

ciała, odpluwanie dużej ilości wydzieliny.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, str. 766-767

Zadanie 43.

Objawy zespołu żyły głównej górnej:

A . są silniej wyrażone, jeśli zmiany nastąpiły w dłuższym

czasie i nie doszło do wytworzenia krążenia obocznego,

B . występują na skutek zwężenia żył z jednoczesnym

obniżeniem ciśnienia,

C . charakteryzują się zaczerwieniem i obrzękiem twarzy,

szyi, kończyn górnych, dusznością i chrypką,

D . charakteryzują się zaczerwieniem, wysypką, świądem i

bólem kończyn górnych.

Literatura: Szawłowski A.W., Wallner G. (red.): Stany nagłe w onkologii.

Występowanie i leczenie, wyd. 1. Wyd. Termedia, 2015, str. 141-142

Zadanie 44.

Choremu, który pyta - "Czy ja umieram?" można odpowiedzieć

(wybierz najwłaściwszą odpowiedź):

A. każdy kiedyś umrze,

B. jest początek życia i śmierci,

C . spytał mnie Pan, czy będzie Pan umierał. Dlaczego

pojawiło się takie pytanie?

D . spytał mnie Pan, czy będzie Pan umierał. Zrobię

wszystko, aby na moim dyżurze Pan nie umarł.

Literatura: Kwiecińska A. Opieka nad pacjentem w ostatnich godzinach [W:]

de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, str.220-232

Zadanie 45.

Zmiana jednego opioidu na inny tzw. "rotacja opioidów"

podejmowana u pacjentów leczonych z powodu bólu przewlekłego

dotyczy:

A . sytuacji, gdy pod wpływem dotychczasowego leczenia

rozwinęła się tolerancja lub hiperalgezja,

B. wszystkich chorych leczonych opioidami,

C. chorych z zadawalającą kontrolą bólu,

D . sytuacji związanej z lękiem w stosowaniu opioidów u

chorych.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór

– kompendium leczenia bólu, wyd. 1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013,

str. 197-198

Zadanie 46.

Nudności i wymioty występujące podczas niedrożności przewodu

pokarmowego bez bólu kolkowego w opiece paliatywnej powinny być

leczone:

A. prokinetykami (np. metoklopramidem),

B . operacyjnie jeżeli prawdopodobny czas przeżycia

pacjenta wynosi nie dłużej niż 3 miesiące,

C . operacyjnie jeżeli prawdopodobny czas przeżycia

pacjenta wynosi nie dłużej niż 30 dni,

D. opioidami z III szczebla drabiny analgetycznej.

Literatura: Wiśniewski M., Piotrowska W. Opieka nad pacjentem z

zaburzeniami ze strony układu oddechowego [W:] de Walden-Gałuszko K.,

Kaptacz A. Pielęgniarska opieka paliatywna, PZWL, Warszawa 2017, s.58-100

Zadanie 47.

NLPZ to leki stosowane w leczeniu bólu neuropatycznego z I

szczebla drabiny analgetycznej. W czasie terapii należy

rozważyć korzyści oraz możliwość wystąpienia działań

niepożądanych. NLPZ mogą powodować następujące działania

niepożądane:

A . objawy dyspeptyczne, owrzodzenie przewodu pokarmowego,

krwotoki,

B. suchość w ustach, zaparcia, drętwienie kończyn górnych,

C. nadmierne pocenie się, poliuria, objaw Babińskiego,

D . zwężenie źrenic, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego,

bradykardia.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, str. 214-215

Zadanie 48.

Do najgroźniejszego powikłania wskutek stosowania leków

opioidowych możemy zaliczyć:

A. odwodnienie wskutek przewlekłej biegunki,

B. porażenie ośrodka oddechowego,

C. powstanie kamieni kałowych,

D. zaburzenia w oddawaniu moczu.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s. 29-49

Zadanie 49.

W diagnostyce mikrobiologicznej rany przewlekłej należy

uwzględnić fakt, że:

A . większe znaczenie ma identyfikacja drobnoustrojów,

które tradycyjne są uznane za bardziej patogenne, niż

stwierdzenie wielu gatunków w wysokim stężeniu,

B . powierzchnia rany przewlekłej nie jest kolonizowana

przez bakterie,

C . postawienie diagnozy, że krytyczna kolonizacja jest

przyczyną utrudnionego gojenia się rany, odbywa się po

ocenie braku innych potencjalnych przyczyn np.

niedożywienie,

D . ilościowe badanie wymazu z rany, wykonywane jest przy

braku klinicznych objawów zakażenia.

Literatura: Hryniewicz W., Kulig J. i wsp.: Stosowanie antybiotyków w

wybranych zakażeniach skóry i tkanek miękkich. Rekomendacje Konsultanta

Krajowego w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej i w dziedzinie chirurgii.

Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2012, str. 14

Zadanie 50.

W celu przerwania napadu drgawek u chorego z guzem mózgu można

podać lek w łatwej do zastosowania formie doodbytniczej wlewki:

A. diazepam,

B. midazolam,

C. lorazepam,

D. fentanyl.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 51.

Celem wspomagania żywieniowego pacjentów onkologicznych jest:

A . zahamowanie katabolizmu, wspomaganie anabolizmu,

zwiększenie wydolności fizycznej oraz poprawa jakości

życia,

B . wzrost katabolizmu, zahamowanie anabolizmu, zwiększenie

wydolności fizycznej oraz poprawa jakości życia,

C . zahamowanie katabolizmu, zahamowanie anabolizmu,

zwiększenie wydolności fizycznej oraz poprawa jakości

życia,

D . zahamowanie katabolizmu, wspomaganie anabolizmu,

zwiększenie wydolności fizycznej oraz obniżenie jakości

życia.

Literatura: Wójcik A., Pyszora A., Drewnik I. Rehabilitacja i fizjoterapia

w opiece paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo

opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, s. 367-385; Jeziorski A. (red.)

Onkologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, str. 236

Zadanie 52.

Lekami podawanymi u pacjenta w okresie umierania są:

A . analgetyki, leki uspakajające, leki przeciwdrgawkowe,

hioscyna,

B . analgetyki, leki uspakajające, leki przeciwdrgawkowe,

leki przeciwcukrzycowe,

C . analgetyki, leki uspakajające, leki hipotensyjne, leki

przeciwcukrzycowe,

D . analgetyki, leki przeciwcukrzycowe, leki

przeciwdrgawkowe, hioscyna.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 53.

Głównymi celami rehabilitacji w zaawansowanym stadium choroby

nowotworowej są:

A . łagodzenie bólu, zapobieganie odleżynom, łagodzenie

zmęczenia związanego z chorobą, utrzymanie aktywności

na miarę możliwości chorego,

B . obniżenie progu bólowego, zapobieganie odleżynom i jak

najdłuższe utrzymanie aktywności,

C . obniżenie QoL, łagodzenie zmęczenia związanego z

chorobą, zapobieganie odleżynom,

D . wypełnienie czasu wolnego, łagodzenie zmęczenia

związanego z chorobą oraz utrzymanie SpO2 na poziomie

około 85%.

Literatura: Wójcik A., Pyszora A., Drewnik I. Rehabilitacja i fizjoterapia

w opiece paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo

opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, str. 367-385

Zadanie 54.

Depresja oddechowa objawia się:

A . naprzemiennym przyśpieszeniem oddechów i fazami

bezdechów oraz zaczerwienieniem twarzy,

B . obniżeniem nastroju trwającym ponad 2 tygodnie i

pojawiającymi się napadami paniki oddechowej,

C . tachypnoe, tachykardią, owrzodzeniami w obrębie

podudzi,

D . bradypnoe, zaburzeniami świadomości, trudnością z

wybudzeniem i sinicą.

Literatura: Watson. M.S., Lucas C.F., Hoy A.M., Back I.N. (red. wyd.

polskiego Kubler A.) Opieka paliatywna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław

2007, str. 208

Zadanie 55.

Jak najdłuższe utrzymanie i wykorzystanie drogi dojelitowej w

żywieniu chorych na nowotwór złośliwy zapobiega:

A. powstawaniu zespołu Cushinga,

B . zanikowi mikrokosmków jelitowych oraz pomaga w

utrzymaniu prawidłowej flory jelitowej,

C . zanikowi mięśni kończyn dolnych oraz pomaga w

prawidłowej ruchomości stawów,

D. powstawaniu odleżyn.

Literatura: Wiśniewski M., Kaptacz M. Opieka nad pacjentem z zaburzeniami

ze strony układu pokarmowego[W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.

Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, str.58-100

Zadanie 56.

Próg bólu obniża:

A. niewygoda, zamknięcie się w sobie, depresja, nuda,

B. niewygoda, zmęczenie, uspokojenie,

C. opuszczenie, zrozumienie, niepokój,

D. sen, lęk, smutek,

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:]de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s. 29-49

Zadanie 57.

Przełom hiperkalcemiczny w przebiegu hiperkalcemii u pacjenta z

chorobą nowotworową:

A . ma powolny, długotrwały przebieg o łagodnym nasileniu

objawów,

B. przebiega bezobjawowo,

C. wymaga dożylnego nawodnienia chorego,

D. nieleczony nie wpływa na długość przeżycia chorego.

Literatura: Krajnik M., Malec-Milewska M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia somatycznych objawów towarzyszących. Wyd.

Medical Education, Warszawa 2015, str. 441-445

Zadanie 58.

Pacjentka 78 letnia z masywnymi przerzutami choroby

nowotworowej do płuc i kości jest w stanie agonalnym. U

pacjentki występuje oddech charczący. Pacjentce można pomóc w

następujący sposób:

A. podać butylobromek hioscyny s.c. (do 60 mg/24h),

B . podać dawkę uderzeniową leków moczopędnych np.

diuretyki pętlowe,

C . regularnie ją odsysając z zachowaniem odpowiednich

procedur,

D . stosować intensywną nebulizację z leków mukolitycznych

oraz wysokie ułożenie,

Literatura: Kwiecińska A. Opieka nad pacjentem w ostatnich godzinach [W:]

de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s.220-232

Zadanie 59.

Rehabilitacja w zaburzeniach seksualnych chorego onkologicznie

polega przede wszystkim na:

A . pracy z przekonaniami chorego o tym, że może być

atrakcyjny, nauce technik seksualnych oraz

farmakoterapii,

B. farmakoterapii,

C. psychoterapii długoterminowej,

D. terapii behawiaralnej lęku.

Literatura: Wójcik A., Pyszora A., Drewnik I. Rehabilitacja i fizjoterapia

w opiece paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo

opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, s. 367-385; Jeziorski A. (red.)

Onkologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, str. 233

Zadanie 60.

Pielęgniarka opieki paliatywnej, w ramach posiadanych

kompetencji:

A . nie ma możliwości prawnych aby powiedzieć o tym jego

bliskim,

B . powinna przygotować rodzinę do pożegnania się z

umierającym,

C . zawsze powinna zaprzeczać pojawiającym się objawom

zbliżającej się śmierci aby podtrzymać u chorego

nadzieję,

D . powinna unikać tematu śmierci w trakcie rozmowy z

chorym i jego rodziną.

Literatura: Kwiecińska A. Opieka nad pacjentem w ostatnich godzinach [W:]

de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s.220-232

Zadanie 61.

Leczenie farmakologiczne kacheksji nowotworowej polega przede

wszystkim na:

A. stosowaniu octanu megestrolu oraz NLPZ,

B . stosowaniu leków p/depresyjnych i reżimu żywieniowego

polegającego na przyjmowaniu pokarmów w określonych

godzinach,

C . intensywnym nawadnianiu pacjenta oraz stosowaniu dużych

dawek leków prokinetycznych,

D . stosowaniu żywienia pozajelitowego i wysokich dawek

witaminy C.

Literatura: Białoń-Janusz A. Wyniszczenie nowotworowe [W:] de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo opieki paliatywnej, PZWL,

Warszawa 2017, s.136-144

Zadanie 62.

Silny nieuśmierzony ból w przebiegu choroby nowotworowej:

A . to ból o natężeniu < 6 w 11 stopniowej skali

numerycznej,

B . nie stanowi podstawy do przyjęcia chorego na oddział

medycyny paliatywnej,

C . stanowi wskazanie do natychmiastowego zastosowania

opioidów p.o., s.c. lub i.v.,

D . nie ma związku z przyjmowaniem zbyt dużej dawki leku

przeciwbólowego.

Literatura: Krajnik M., Malec-Milewska M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia somatycznych objawów towarzyszących. Wyd.

Medical Education, Warszawa 2015, str. 453-456 Wybrane stany naglące u

chorych na nowotwory. Interna Szczeklika – Podręcznik chorób wewnętrznych

2014. Medycyna Praktyczna, Kraków 2013, s. 2205

Zadanie 63.

Wskaż prawidłową odpowiedź dotyczącą potwierdzonej w badaniach

klinicznych skuteczności środków antyseptycznych i antybiotyków

stosowanych w leczeniu ran przewlekłych:

A . brak rekomendacji do podania ogólnoustrojowo

antybiotyku w zakażeniu przewlekłej rany skórnej z

objawami ogólnego zakażenia,

B . miejscowe stosowanie środków antyseptycznych należy

zakończyć, gdy po oczyszczeniu rany w ciągu 2 tygodni

nie są stwierdzone cechy gojenia rany lub gdy po jej

oczyszczeniu stwierdzono krytyczną kolonizację,

C . zaleca się stosowanie miejscowo na ranę chloraminy,

chlorheksydyny, nadtlenku wodoru,

D . nie jest zalecane stosowanie antybiotyków miejscowo, z

wyjątkiem metronidazolu na zakażenie rany o etiologii

beztlenowcowej.

Literatura: Hryniewicz W., Kulig J. i wsp.: Stosowanie antybiotyków w

wybranych zakażeniach skóry i tkanek miękkich. Rekomendacje Konsultanta

Krajowego w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej i w dziedzinie chirurgii.

Narodowy Instytut Leków, Warszawa 2012, str. 18-20

Zadanie 64.

Rozpoznając u pacjenta krwawienie do górnego odcinka przewodu

pokarmowego obserwuje się następujące objawy:

A . spadek ciśnienia tętniczego krwi, bradykardia, zaparcia

stolca,

B . drżenie i napięcie mięśniowe, pocenie się i zawroty

głowy,

C . bóle brzucha, zawroty głowy, spadek ciśnienia

tętniczego krwi, omdlenia, utrata świadomości,

D . bóle głowy, zaburzenia snu, obniżenie nastroju,

osłabienie i bradykardia.

Literatura: Szawłowski A.W., Wallner G. (red.): Stany nagłe w onkologii.

Występowanie i leczenie, Tom I. Wyd. Termedia, 2015, str. 49-50

Zadanie 65.

Lekiem pierwszego wyboru w leczeniu objawowym duszności

spoczynkowej umiarkowanej i ciężkiej u pacjenta w zaawansowanej

fazie choroby jest/są:

A. benzodiazepiny,

B. morfina,

C. leki rozkurczające oskrzela,

D. glikokortykosteroidy.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.: Chory na nowotwór

–kompendium leczenia bólu, wyd.1. Wyd. Medical Education, Warszawa 2013

Zadanie 66.

Składowa poznawcza doświadczenia bólowego:

A. mówi w jaki sposób pacjent odczuwa ból,

B . odpowiada miejscu jakie pacjent przypisuje bólowi w

swoim życiu,

C. odpowiada sposobom wyrażania przez pacjenta bólu,

D. jest wyrażana poprzez zachowania bólowe.

Literatura: Kaptacz I., Wiśniewski M. Ból w chorobie nowotworowej [W:] de

Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarska opieka paliatywna, PZWL,

Warszawa 2017, s.29-49

Zadanie 67.

Pielęgniarka po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego w

dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej może:

A . stwierdzić zgon pacjenta, odnotowując informacje o

dacie, godzinie, miejscu zgonu i jego przyczynach,

B . doraźne modyfikować dawkę i drogę podawania leków

analgetycznych w zależności od stanu pacjenta oraz

natężenia bólu,

C . wykonać dojście doszpikowe, przy użyciu gotowego

zestawu, w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego,

D . wykonać intubację dotchawiczą w stanach nagłego

zagrożenia zdrowotnego.

Literatura: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017r. w

sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych,

leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Zadanie 68.

Utrata poczucia własnej wartości, poczucia akceptacji,

niepewność, zagubienie oraz przekonanie o swojej

nieatrakcyjności fizycznej wskutek objawów choroby nowotworowej

oraz okaleczającego leczenia (np. amputacji piersi, amputacji

odbytnicy) może powodować problemy:

A. żywieniowe chorego,

B. otępienne chorego,

C. zawodowe chorego,

D. seksualne chorego.

Literatura: Wójcik A., Pyszora A., Drewnik I. Rehabilitacja i fizjoterapia

w opiece paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. Pielęgniarstwo

opieki paliatywnej, PZWL, Warszawa 2017, s. 367-385; Jeziorski A. (red.)

Onkologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, str. 232-233

Zadanie 69.

Szumem informacyjnym nazywamy:

A . element mechanizmu obronnego polegający na unikaniu

informacji dotyczących choroby,

B . zaburzenie procesu komunikacji w zespole

interdyscyplinarnym utrudniające kontakt z pacjentem i

jego rodziną,

C . rodzaj techniki relaksacyjnej opierającej się na

ćwiczeniach oddechowych przy jednoczesnym odcięciu się

od bodźców napływających ze środowiska zewnętrznego,

D . wszelkie bodźce napływające ze środowiska wewnętrznego

i zewnętrznego zakłócające proces komunikacji z

pacjentem i jego rodziną.

Literatura: de Walden-Gałuszko K.: Psychoonkologia w praktyce klinicznej.

Wyd. Lekarskie PZWL. Warszawa 2011, s 193.

Zadanie 70.

Mechanizm działania przeciwbólowego treningu relaksacyjnego

polega na:

A. Redukcji lęku i obniżeniu poziomu doznań bólowych,

B . Zwiększeniu podatności pacjenta na sugestie dotyczące

działania leków przeciwbólowych,

C. Uruchomieniu mechanizmów związanych z efektem placebo,

D . Zwiększeniem poziomu świadomości wypieranych treści

dotyczących objawów choroby.

Literatura: Sheridan Ch.L., Radmacher S.A., Psychologia Zdrowia. Wyzwania

dla biomedycznego modelu zdrowia, Wyd. IPZ. Warszawa 1998, s 33.

Zadanie 71.

Jakość życia w obszarze kategorii „być” NIE zawiera:

A. wolności osobistej,

B. wykształcenia,

C. posiadanie dóbr materialnych,

D. szczęścia rodzinnego.

Literatura: Leppert W., Forycka M., de Walden – Gałuszko K., Majkowicz M.,

Buss T., Ocena jakości życia u chorych na nowotwory – zalecenia dla

personelu oddziałów onkologicznych i medycyny paliatywnej, Psychoonkologia,

2014,1,s. 17-19.

Zadanie 72.

Do najczęściej występujących problemów gastroenterologicznych u

dzieci z ciężkimi uszkodzeniami OUN NIE należą:

A . zaburzenia motoryki dolnego odcinka przewodu

pokarmowego (zaparcia),

B. przerost dziąseł, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej,

C . zaburzenia motoryki dolnego odcinka przewodu

pokarmowego (biegunki),

D. refluks żołądkowo - przełykowy, zaburzenia ssania.

Literatura: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski W. (red.): Wybrane

zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Wyd. Uniwersytet Medyczny w

Łodzi, Łódź 2011, s.57.

Zadanie 73.

Jedną z zasad prawidłowego stosowania leków przeciwbólowych u

dzieci w opiece paliatywnej jest zasada "zgodnie z najlepszym

sposobem podania", co w praktyce oznacza podanie leku:

A. w razie bólu,

B. doodbytniczo,

C. na życzenie pacjenta,

D. doustnie.

Literatura: Karwacki M.: Specyfika postępowania w leczeniu bólu u dzieci z

choroba nowotworową. w: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.(red.):

Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Sp. z

o.o., Warszawa 2013, s. 290.

Zadanie 74.

Ból u dziecka z chorobą nowotworową:

A . obniża poziom funkcjonowania dziecka w sferze

poznawczej,

B . negatywnie wpływa na rozwój somatyczny, psychiczny i

społeczny dziecka,

C. nie ma wpływu na jakość życia dziecka,

D. prawidłowe odpowiedzi A i B.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Warszawa 2013,

str.266.

Zadanie 75.

U dzieci z zaawansowaną chorobą nowotworową jednym z głównych

objawów jest zespół przewlekłego wyczerpania, objawiający się

najczęściej dolegliwościami:

A. fizycznymi, np. zaburzenia mikcji,

B. psychicznymi, np. zaburzenia osobowości,

C . psychicznymi i fizycznymi, np. niechęć do działania,

bezsenność, ogólne zniechęcenie,

D. somatycznymi, np. nadmierna senność, bóle, głowy.

Literatura: Łupińska U., Szewczyk A.: Wybrane zagadnienia z opieki

paliatywnej nad dziećmi. w: de Walden - Gałuszko K., Kaptacz A.(red.):

Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjne. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa

2008, s. 233.

Zadanie 76.

Do oceny bólu u dzieci w wieku przedszkolnym służy skala:

A. analogowo-wzrokowa VAS,

B. behawioralna,

C. liczbowa,

D. wizualna.

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Warszawa 2013,

str.268.

Zadanie 77.

Jednostki chorobowe kwalifikujące dziecko do świadczeń

gwarantowanych w zakresie pediatrycznej opieki paliatywnej to:

A . choroby metaboliczne, zaburzenia rozwojowe, choroba

bostońska,

B . choroby nowotworowe, choroby neurodegenaracyjne,

choroby metaboliczne,

C . posocznica, wielotorbielowatość nerek, niedoczynność

tarczycy,

D . aberracje chromosomowe, zaburzenia gospodarki

wodno-elektrolitowej i zaburzenia wewnątrzwydzielnicze.

Literatura: Korzeniewska-Eksterowicz A., Młynarski W. (red.): Wybrane

zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Wyd. Uniwersytet Medyczny w

Łodzi, Łódź 2011, s.16.

Zadanie 78.

Wśród chorób nienowotworowych, które mogą kwalifikować dziecko

do pediatrycznej opieki paliatywnej, wymienia się najczęściej:

A . abberacje chromosomowe, choroby metaboliczne, mózgowe

porażenie dziecięce,

B . genetycznie uwarunkowane zespoły chorobowe, wrodzone

wady serca, choroby nerwowo – mięśniowe,

C . anemia aplastyczna, abberacje chromosomowe, nieswoiste

choroby zapalne jelit, mukopolisacharydozy, wodogłowie,

D. prawidłowe odpowiedzi A i B.

Literatura: Łupińska U., Szewczyk A.: Wybrane zagadnienia z opieki

paliatywnej nad dziećmi. w: de Walden - Gałuszko K., Kaptacz A.(red.):

Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa

2008, s. 234.

Zadanie 79.

U dzieci w przypadku bólu lekkiego WHO rekomenduje:

A . buprenorfinę i/lub niesterydowy lek przeciwzapalny w

odpowiednich dawkach,

B . tramadol i/lub niesterydowy lek przeciwzapalny w

odpowiednich dawkach,

C. kwas acetylosalicylowy i/lub leki wspomagające,

D. paracetamol i ibuprofen.

Literatura: Karwacki M.: Specyfika postępowania w leczeniu bólu u dzieci z

choroba nowotworową. w: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.(red.):

Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Sp. z

o.o., Warszawa 2013, s. 270.

Zadanie 80.

Przetaczanie krwi i jej składników dzieciom z chorobami

nowotworowymi krwi i układu krwiotwórczego:

A . uważa się za terapię uporczywą i nie należy ich

wykonywać w okresie terminalnym i w okresie umierania,

B . stosuje się w przypadkach postępującej anemizacji i

objawach skazy krwotocznej w każdym okresie

zaawansowania choroby nowotworowej w opiece

paliatywnej,

C . dopuszcza się w okresie preterminalnym choroby, kiedy

poprawa parametrów morfologii krwi wiąże się z poprawą

jakości życia,

D. prawidłowe odpowiedzi A i C.

Literatura: Stolarska M., Młynarski W.: Rola opieki paliatywnej w onkologii

dziecięcej. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski W.(red.): Wybrane

zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Łódź 2011, s. 70.

Zadanie 81.

Perinatalna opieka paliatywna jest:

A . ciągłą opieką nad rodziną w fazie prenatalnej dziecka

(do 28 dnia po porodzie dziecka urodzonego ze

schorzeniem ograniczającym życie),

B . opieką ciągłą nad noworodkami i niemowlętami do końca

pierwszego roku życia,

C . całościową opieką medyczną nad kobietą przed i w czasie

trwania ciąży,

D . kompleksową, systematyczną kontrolą lekarską nad

kobietą ciężarną.

Literatura: Respondek - Liberska M., Korzeniewska - Eksterowicz A.:

Perinatalna opieka paliatywna. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski

W.(red.): Wybrane zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet

Medyczny w Łodzi, Łódź 2011, s. 18.

Zadanie 82.

W ocenie bólu u dzieci uwzględnia się m.in. tzw. markery bólu.

Do behawioralnych markerów bólu zaliczamy:

A. wzmożoną potliwość dłoni, tachypnoe,

B . spadek wydzielania insuliny, początek i czas trwania

płaczu,

C . zmianę ekspresji twarzy, płacz, ułożenie tułowia i nóg,

niepokój ruchowy,

D . niepokój ruchowy, wzrost ciśnienia tętniczego,

rozszerzenie źrenic.

Literatura: Przysło Ł., Korzeniewska - Eksterowicz A.: Leczenie bólu w

pediatrii. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski W.(red.): Wybrane

zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Łódź 2011, s. 89.

Zadanie 83.

Do najczęściej występujących nowotworów u dzieci zaliczamy:

A. mięsaki tkanek miękkich, nowotwory tarczycy,

B . guzy gonad i zarodkowe, nowotwory nabłonkowe,

siatkówczak,

C. guzy wątroby, mięsak Ewinga, mięsak kościopochodny,

D. białaczki, chłoniaki, guzy OUN, guzy lite.

Literatura: Karwacki M.: Specyfika postępowania w leczeniu bólu u dzieci z

choroba nowotworową. w: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.(red.):

Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Sp. z

o.o., Warszawa 2013, s. 263.

Zadanie 84.

Schorzenia ograniczające życie w opiece paliatywnej nad dziećmi

to:

A . schorzenia, w których nie ma uzasadnionej nadziei na

wyleczenie i poprawę stanu zdrowia,

B . schorzenia charakteryzujące się reakcją dynamiczną

ustroju na zadziałanie czynnika chorobotwórczego;

wyrażające się zaburzeniem naturalnego współdziałania

narządów,

C. zaburzenie funkcji lub uszkodzenie struktury organizmu,

D . choroby wywoływane przez patogeny wnikające w sposób

bierny lub czynny do organizmu, w obrębie którego

rozmnażają się i wywołują odpowiedź odpornościową.

Literatura: Korzeniewska - Eksterowicz A.: Charakterystyka i odrębności

opieki paliatywnej nad dziećmi. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski

W.(red.): Wybrane zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet

Medyczny w Łodzi, Łódź 2011, s. 15.

Zadanie 85.

Jednym z pierwszych objawów niedożywienia w początkowej fazie

rozwoju dziecka jest:

A. zmiana zachowania,

B. zwiększona drażliwość,

C. zaburzenia koncentracji,

D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

Literatura: Borkowska A., Szlagatys - Sidorkiewicz A.: Odżywianie. w:

Binnebesel J., Bohdan Z., Krakowiak P., Krzyżanowski D., Paczkowska A.,

Stolarczyk A.: Przewlekle chore dziecko w domu. Wyd. Fundacja Hospicyjna,

Łódź 2012, s. 150 - 151.

Zadanie 86.

Pojecie śmierci kształtuje się wraz z wiekiem i rozwojem

emocjonalnym. Dojrzałe wyobrażenie śmierci zaczyna sie

kształtować u dzieci:

A. około 11 roku życia,

B. pomiędzy 9-10 rokiem życia,

C. w 8 roku życia,

D. pomiędzy 8 - 9 rokiem życia.

Literatura: Binnebesel J., Bohdan Z., Wojciechowska A.: Śmierć dziecka. w:

Binnebesel J., Bohdan Z., Krakowiak P., Krzyżanowski D., Paczkowska A.,

Stolarczyk A.: Przewlekle chore dziecko w domu. Wyd. Fundacja Hospicyjna,

Łódź 2012, s. 244.

Zadanie 87.

Supresja to jeden z mechanizmów obronnych wpłwających na

adaptację dziecka do choroby przewlekłej. Mechanizm ten polega

na:

A . udawaniu, że wszystko jest w porządku, a jednocześnie

wewnętrznym przygnębieniu,

B . nieokazywaniu tego, co się czuje, ujawnianiu w sposób

świadomy lub półświadomy jedynie bezpiecznych emocji,

C. usuwaniu bolesnych myśli,

D . obwinieniu otoczenia za swoje cierpienia, brak wiary we

własne możliwości w pokonywaniu przeciwieństw.

Literatura: Paczkowska A., Rogiewicz M.: Komunikacja z przewlekle chorym

dzieckiem. w: Binnebesel J., Bohdan Z., Krakowiak P., Krzyżanowski D.,

Paczkowska A., Stolarczyk A.: Przewlekle chore dziecko w domu. Wyd.

Fundacja Hospicyjna, Łódź 2012, s. 206.

Zadanie 88.

Zgodnie z zaleceniami WHO z 2012 roku, leczenie bólu

przewlekłego u dziecka powinno odbywać się zgodnie z

zastosowaniem drabiny analgetycznej:

A. jednostopniowej,

B. dwustopniowej,

C. trójstopniowej,

D. czterostopniowej,

Literatura: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J. (red.): Chory na

nowotwór – kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Warszawa 2013,

str.270.

Zadanie 89.

Do oceny bólu u noworodków, wcześniaków i niemowląt

wykorzystuje się skalę:

A. QUESTT,

B. VAS,

C. CCPOT,

D. FLACC.

Literatura: Karwacki M.: Specyfika postępowania w leczeniu bólu u dzieci z

choroba nowotworową. w: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.(red.):

Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Sp. z

o.o., Warszawa 2013, s. 268.

Zadanie 90.

Celem metod poznawczych stosowanych jako niefarmakologiczne

metody leczenia bólu u dzieci jest:

A. oddziaływanie na układy czuciowe,

B. oddziaływanie na myślenie i wyobraźnię dziecka,

C. oddziaływanie na układy ruchowe,

D. promowanie opieki psychologicznej nad dzieckiem.

Literatura: Bohdan Z., Damps - Konstańska I., Jankowska B., Mikolik H.,

Wojciechowska A.: Walka z objawami chorób w opiece domowej. w: Binnebesel

J., Bohdan Z., Krakowiak P., Krzyżanowski D., Paczkowska A., Stolarczyk A.:

Przewlekle chore dziecko w domu. Wyd. Fundacja Hospicyjna, Łódź 2012, s.

49.

Zadanie 91.

Opieka paliatywna nad dziećmi i młodzieżą z przewlekłymi

schorzeniami ograniczającymi życie:

A . rozpoczyna się od momentu rozpoznania schorzenia i trwa

niezależnie od tego, czy dziecko otrzymuje, czy nie,

leczenie ukierunkowane na chorobę,

B. ma na celu wspieranie rodziny,

C . jest aktywną, całościową opieką, obejmującą elementy

fizyczne, emocjonalne, społeczne i duchowe,

D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

Literatura: Dangel T. (red.): Zaniechanie i wycofanie się z uporczywego

leczenia podtrzymującego życie u dzieci. Wyd. Polskie Towarzystwo

Pediatryczne. Warszawa 2011, s. 42.

Zadanie 92.

W postępowaniu niefarmakologicznym w przypadku stwierdzenia

duszności u dziecka objętego opieką paliatywną NIE zaleca się:

A. obniżenia temperatury otoczenia,

B. ułożenia dziecka w pozycji wysokiej lub półwysokiej,

C. zastosowania wiatraka,

D. ułożenia dziecka w pozycji na plecach bez poduszki.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.): Pielęgniarstwo w

opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

2008, str. 232.

Zadanie 93.

Diagnostyka prenatalna w Polsce obejmuje:

A . metody nieinwazyjne obejmujące ultrasonografię i testy

krwi,

B . badanie płynu owodniowego, badanie ultrasonograficznym

i fetoskopię,

C . przesiewowe i specjalistyczne badania USG, badania

echokardiograficzne, przesiewowe badania biochemiczne w

I trymestrze, w wybranych przypadkach badania

cytogenetyczne/genetyczne,

D . metody inwazyjne wymagające pobrania np. płynu

owodniowego.

Literatura: Respondek - Liberska M., Korzeniewska - Eksterowicz A.:

Perinatalna opieka paliatywna. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski

W.(red.): Wybrane zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet

Medyczny w Łodzi, Łódź 2011, s. 19.

Zadanie 94.

Wśród przyczyn bólu ostrego lub przewlekłego u dzieci z chorobą

nowotworową najczęściej wymienia się:

A. postępowanie terapeutyczne,

B. rozwój nowotworu,

C. procedury medyczne,

D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

Literatura: Karwacki M.: Specyfika postępowania w leczeniu bólu u dzieci z

choroba nowotworową. w: Malec-Milewska M., Krajnik M., Wordliczek J.(red.):

Chory na nowotwór - kompendium leczenia bólu. Wyd. Medical Education Sp. z

o.o., Warszawa 2013, s. 270.

Zadanie 95.

Wśród najczęściej obserwowanych problemów

gastroenterologicznych u dzieci z ciężkim uszkodzeniem OUN

wymienia się:

A. przerost dziąseł,

B. refluks żołądkowo – przełykowy,

C. zaparcia,

D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

Literatura: Korzeniewska - Eksterowicz A., Filipiak E.: Problemy

gastroenterologiczne u dzieci z ciężkim uszkodzeniem ośrodkowego układu

nerwowego. w: Korzeniewska - Eksterowicz A., Młynarski W.(red.): Wybrane

zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej. Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Łódź 2011, s. 57.

Zadanie 96.

Pierwsze w Polsce Domowe Hospicjum dla Dzieci powstało w:

A. Warszawie,

B. Lublinie,

C. Łodzi,

D. Poznaniu.

Literatura: Korzeniewska - Eksterowicz A.: Zasady i organizacja

pediatrycznej opieki paliatywnej. w: Korzeniewska - Eksterowicz A.,

Młynarski W.(red.): Wybrane zagadnienia pediatrycznej opieki paliatywnej.

Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Łódź 2011, s. 11.

Zadanie 97.

Chorego przeżywającego złość można wesprzeć poprzez:

A . unikanie rozmowy na temat podłoża gniewu –

prezentowanie postawy neutralnej,

B . pozwolenie na ujście złości u pacjentów, u których może

ona działać niszcząco,

C . zachęcanie pacjenta do świadomego wysiłku zmierzającego

do opanowania gniewu,

D . odwołanie się do pomocy psychiatry pracującego w

placówce.

Literatura: Krakowiak P., Janowicz A., Paczkowska A., Sikora B. Sztuka

komunikacji z osobami u kresu życia. Poradnik dla profesjonalistów i

opiekunów nieformalnych – rodzin i wolontariuszy. Wyd. Fundacja Lubię

Pomagać., Gdańsk 2013, s 119.

Zadanie 98.

Charakterystyczny odwrócony rytm snu i czuwania typowy jest

dla:

A. depresji,

B. lęku,

C. zespołów otępiennych,

D. zaburzeń osobowości.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej.

Wyd. PZWL , Warszawa 2011, s 38.

Zadanie 99.

Parasomnia to:

A . zjawisko związane z licznymi skargami ze strony

pacjenta na: senność, zmęczenie, brak energii,

trudności w skupieniu uwagi, czasami mniejsze napięcie

mięśni posturalnych,

B . koszmary senne lub tzw. porażenie przysenne (czyli

niemożność wykonania przez chwilę ruchu podczas

zasypiania lub budzenia się),

C . subiektywne skargi na „zły sen” który może oznaczać

różne rodzaje objawów,

D . halucynacje wzrokowe pojawiające się zaraz po

wybudzeniu z głębokiego snu.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej.

Wyd. PZWL , Warszawa 2011, s 43.

Zadanie 100.

Ze względu na proces przystosowania do choroby, najlepsza jest

trajektoria która ma charakter:

A. przewlekły,

B. gwałtowny,

C. zmienny,

D. z długimi okresami remisji choroby.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. U kresu. Opieka psychopaliatywna, czyli

jak pomóc choremu, rodzinie, i personelowi medycznemu środkami

psychologicznymi. Wyd. MAK, Gdańsk 2000, s 105.

Zadanie 101.

Zachowania magiczne to:

A . nieświadome wyrzekanie się myśli, emocji, potrzeb

powodujących lęk lub kwestionowanie ich,

B . podejmowanie działań i rytuałów ożywiających nadzieję

na poprawę sytuacji i pozytywne zmiany,

C . rozdzielenie pozytywnych i negatywnych stron

przeżywanej choroby, poprzez ulokowanie ich w inny

sposób u samego siebie,

D . proces, którego celem jest zniwelowanie lęku poprzez

podjęcie działań gwarantujących pozytywne zakończenie i

odniesienie sukcesu.

Literatura: Krakowiak P., Janowicz A., Paczkowska A., Sikora B. Sztuka

komunikacji z osobami u kresu życia. Poradnik dla profesjonalistów i

opiekunów nieformalnych – rodzin i wolontariuszy. Wyd. Fundacja Lubię

Pomagać., Gdańsk 2013, s 89.

Zadanie 102.

Podstawową zasadą dotyczącą postępowania z dzieckiem w którego

rodzinie jest osoba przewlekle chora dotyczy:

A . izolowania dziecka od chorego w celu ograniczenia

stresu z tym faktem związanego,

B . unikania rozmów na temat przebiegu i rokowań choroby w

obecności dziecka,

C . przedstawiania informacji na temat choroby w zrozumiały

dla dziecka abstrakcyjny sposób,

D . mówienia o chorobie i przygotowywania do rozstania z

chorym.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. U kresu. Opieka psychopaliatywna, czyli

jak pomóc choremu, rodzinie, i personelowi medycznemu środkami

psychologicznymi. Wyd. MAK, Gdańsk 2000, s 114.

Zadanie 103.

U osób starszych w następstwie zmian farmakodynamicznych

obserwujemy:

A . zmniejszenie wrażliwość na leki i silniej wyrażone

przez to objawy niepożądane,

B . zmniejszenie wrażliwości na leki i słabiej wyrażone

przez to objawy niepożądane,

C . zwiększenie wrażliwości na leki i słabiej wyrażone

przez to objawy niepożądane,

D . zwiększenie wrażliwości na leki i silniej wyrażone

przez to objawy niepożądane.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej.

Wyd. PZWL , Warszawa 2011, s 20.

Zadanie 104.

Proces, podczas którego własne myśli, pragnienia, odczucia,

wartości przypisuje się innym ludziom, nie dostrzegając ich u

siebie to:

A. racjonalizacja,

B. tłumienie,

C. zabezpieczanie się,

D. projekcja.

Literatura: Krakowiak P., Janowicz A., Paczkowska A., Sikora B. Sztuka

komunikacji z osobami u kresu życia. Poradnik dla profesjonalistów i

opiekunów nieformalnych – rodzin i wolontariuszy. Wyd. Fundacja Lubię

Pomagać., Gdańsk 2013, s 89.

Zadanie 105.

Zgoda na leczenie wyrażona przez Przedstawiciela ustawowego

Pacjenta oraz przez Pacjenta małoletniego, który ma ukończone

16 lat, nosi nazwę zgody:

A. poinformowanej, objaśnionej,

B. zwykłej i pisemnej,

C. równoległej,

D. zastępczej.

Literatura: Dangel T. (red.): Zaniechanie i wycofanie sie z uporczywego

leczenia podtrzymującego życie u dzieci. Polskie Towarzystwo Pediatryczne,

Warszawa 2011, s. 63.

Zadanie 106.

Sztuczne utrzymanie serca i płuc u pacjenta z nieodwracalnymi

zmianami i ciężkimi uszkodzeniami mózgu nosi nazwę:

A. eutanazja,

B. autotanazja,

C. dystanazja,

D. ortotanazja.

Literatura: Bołoz W.: Rezygnacja z uporczywej terapii czy utrzymywanie

życia za wszelką cenę. Punkt widzenia etyka. w: Sinkiewicz W., Krajnik M.,

Grabowski R.(red.): Dylematy etyczne końca życia - problem uporczywej

terapii. Bydgoska Izba Lekarska, Komisja Bioetyczna, Bydgoszcz 2013, s.39.

Zadanie 107.

Zaprzestanie uporczywej terapii powinno być podjęte wspólnie z

pacjentem i jest:

A. tożsame z eutanazją,

B. tożsame z aktem zabójstwa chorego,

C. równoznaczne z samobójstwem pacjenta,

D . zastosowaniem zasady proporcjonalności środków

(niepodjęcia lub wycofania z leczenia).

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Pawłowski L. Problemy etyczne w opiece

paliatywnej [W:] de Walden-Gałuszko K., Ciałkowska-Rysz A. Medycyna

paliatywna, PZWL, Warszawa 2015, s. 435-443

Zadanie 108.

Zakażenia o różnej etiologii, występujące w przebiegu zakażenia

HIV, charakterystyczne są dla:

A . ostrej infekcji retrowirusowej - ze względu na znaczny

przyrost ilości wirusa wzrasta podatność na zakażenia,

B. okresu utajenia maskując rzeczywistą przyczynę choroby,

C. obrazu klinicznego okresu pełnoobjawowego AIDS,

D . okresu przetrwałego uogólnionego powiększenia węzłów

chłonnych, będąc przyczyną tego powiększenia.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

2005, s. 41.

Zadanie 109.

Chorobie nowotworowej może towarzyszyć astenia, którą należy

definiować jako:

A . wyniszczenie nowotworowe rozpoznane na podstawie

stwierdzenia 10% utraty masy ciała w okresie 3

miesięcy,

B . tzw. wyczerpanie, zmęczenie związane z postępującą

chorobą, obejmujące także np. zaburzenia pamięci,

zaburzenia ortostatyczne,

C . stres psychiczny związany z pogarszającym się wyglądem

zewnętrznym odbieranym jako symptom śmiertelnej

choroby,

D . subiektywne odczucie wydolności fizycznej, w niewielkim

stopniu wpływające na faktyczną wydolność organizmu.

Literatura: de Walden-Gałuszko K. (red.): Podstawy opieki paliatywnej.

PZWL, Warszawa 2004, str. 115.

Zadanie 110.

W przypadku pacjenta z przewlekłym schorzeniem wątroby,

działanie toksyczne Paracetamolu może ujawnić się już po

przyjęciu dawki:

A. 4g,

B. 7g,

C. 8g,

D. 10g.

Literatura: de Walden-Gałuszko K.: Podstawy opieki paliatywnej. Wydawnictwo

Lekarskie PZWL, 2007, Str.40 Interna Szczeklika – Podręcznik chorób

wewnętrznych 2014. Medycyna Praktyczna, Kraków 2014

Zadanie 111.

W leczeniu duszności u pacjenta objętego opieką paliatywną aby

ustabilizować niewłaściwy tor oddechowy i nadmierną wentylację

oraz ograniczyć stymulację oddechową pobudzaną niedotlenieniem

preferuje się stosowanie:

A. morfiny,

B. benzodiazepin,

C . przede wszystkim tlenu w podaży przez maskę o

przypływie 5 l/minutę,

D. kannabinoidów.

Literatura: Watson, M., Lucas, C., Hoy, A., Back, I.: Opieka paliatywna.

Urban&Partner, 2005 str.301-304

Zadanie 112.

Rola pielęgniarki w przekazywaniu pacjentowi niepomyślnych

informacji o rozpoznaniu choroby i prognozie polega na:

A. wyczerpującym informowaniu pacjenta o rokowaniu,

B . ułatwieniu choremu uporania się z podaną mu informacją

i przywróceniu równowagi psychicznej,

C . zachęcaniu do podjęcia niekonwencjonalnych metod

leczenia,

D. pocieszaniu i dawaniu pacjentowi fałszywej nadziei.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.) Pielęgniarstwo opieki

paliatywnej. Wydawnictwo Lekarskie

Zadanie 113.

Wskaż zdanie FAŁSZYWE:

A . marskość wątroby, przewlekłe zapalenie trzustki to

częste choroby układu pokarmowego pochodzenia

nienowotworowego, które w okresie zaawansowanej choroby

nie poddają się leczeniu przyczynowemu,

B . u chorych ze stwardnieniem zanikowym bocznym (SLA),

najważniejsze jest leczenie przyczynowe a objęcie

opieką paliatywną jest wskazane tylko w wyjątkowych

przypadkach,

C . choroby układu oddechowego prowadzące do przewlekłej

niewydolności oddechowej i śmierci, to m.in.

mukowiscydoza, przewlekła obturacyjna choroba płuc

(POCHP) i pylice,

D. wszystkie zdania są fałszywe.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A.: Pielęgniarstwo w opiece

paliatywnej i hospicyjnej, wyd. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

2005

Zadanie 114.

Do czynników psychologicznych prowadzących do niedożywienia

pacjenta w opiece paliatywnej zaliczamy:

A. unieruchomienie w łóżku, brak aktywności,

B. wymioty, biegunki, krwawienia,

C. obawę przed popełnieniem błędów dietetycznych,

D. dolegliwości podczas połykania.

Literatura: de Walden-Gałuszko K.: Podstawy opieki paliatywnej. Wydawnictwo

Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, str.123.

Zadanie 115.

Główną przyczyną zaczopowania kałem u chorych w zaawansowanej

fazie choroby nowotworowej jest:

A. stosowanie diety ubogobłonnikowej,

B . niepełne wypróżnienia, oraz spowolnienie pasażu

jelitowego,

C . właściwe nawadnianie w połączeniu z dietą

bogatobiałkową,

D. wszystkie odpowiedzi są błędne.

Literatura: Burchacka A Zaczopowanie kałem (w:) de Walden- Gałuszko K.,

Kaptacz A. (red),Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej ,

Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005,s 102

Zadanie 116.

Najczęstszą przyczyną drgawek u chorego w zaawansowanej fazie

choroby nowotworowej jest:

A. obecność pierwotnego lub przerzutowego guza mózgu,

B. hiperkalcemia,

C. hipokaliemia,

D. obniżenie ciśnienia śródczaszkowego.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.): Pielęgniarstwo w

opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Zadanie 117.

Kortykosteroidy znajdują szerokie zastosowanie ze względu na

swe wielokierunkowe działanie. Wskaż korzystne strony

stosowania kortykosteroidów:

A. poprawiają nastrój i apetyt,

B. działają przeciwzapalnie,

C. działają przeciwwymiotnie,

D. wszystkie odpowiedzi są prawidłowe.

Literatura: de Walden-Gałuszko. Podstawy opieki paliatywnej. Wydawnictwo

Lekarskie PZWL, 2007, str. 47

Zadanie 118.

Ze stosowaniem jakich leków wiąże się działanie niepożądane w

postaci przewlekłego, suchego kaszlu:

A. opioidów,

B. inhibitorów Konwertazy Angiotensyny- ACE,

C. NLPZ,

D. antagonistów wit. K.

Literatura: Podstawy opieki paliatywnej Krystyna Walden-Gałuszko ISBN/ISSN:

978-83-200-3634-3 Wydawnictwo Lekarskie PZWL Rok wydania 2007 Strona 72

Zadanie 119.

W przypadku zaparć występujących u pacjentów objętych opieką

paliatywną w postępowaniu farmakologicznym NIE zaleca się:

A. leków zmiękczających stolec,

B . leków stymulujących, które pobudzają sploty mięśniowe i

podśluzówkowe ściany jelita,

C . stosowania preparatów zwiększających objętość stolca,

jeżeli chory ma problemy z przyjmowaniem odpowiednio

dużej ilości płynów (ok. 2l/dobę),

D. leków poprawiających pasaż i motorykę jelita grubego.

Literatura: de Walden-Gałuszko K., Kaptacz A. (red.) Pielęgniarstwo opieki

paliatywnej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017, str. 89 - 90.

Zadanie 120.

Najczęstszą przyczyną czkawki u chorych w zaawansowanej fazie

choroby nowotworowej jest:

A. rozdęcie żołądka,

B. guzy ośrodkowego układu nerwowego,

C. niewydolność nerek,

D. niewydolność wątroby.

Literatura: Burchacka A., Czkawka (w:) de Walden – Gałuszko K., Kaptacz

A.(red.), Pielęgniarstwo w opiece paliatywnej i hospicyjnej. Wyd. Lekarskie

PZWL, Warszawa 2005 s. 98.